хонон єнжин сууж байгаад дурлаж явсан. БНСУ, БНЧУ аль аль нь хямрал нєлєєллєє хэмээн аж ахуйн нэгжvvд нь дампуурчихаагvй юм гэхэд хєрєнгє мєнгєє хэмнэх vvднээс ажиллагсдаа цєєлж цомхотгоод эхэлчихэж. Энэ талаар гадаадын хэвлэл, сайтууд "Эдийн засгийн хямрал" гэдэг буландаа бичиж байна. Мэдээж ажиллагсдаа цомхотгоход хvрэхээрээ гадаадын ажилчдыг хамгийн эхэнд цомхотгож байна гэж бичиж байна. АНУ-д Латин Америкийн ажилчид, азийнхан цомхотголд хамгийн тvрvvнээ єртєж байгаа бол Чехэд монгол, Вьетнамчууд хамгийн тvрvvнд халагдаж байна.

Харин бид, манай Засгийн газар, тухайлбал Гадаад харилцааны яам энэ иргэдийнхээ тєлєє хэр санаа тавьж юу мэдэж байгаа билээ. Vнэнийг хэлэхэд эдгээр улсад манай хэдэн иргэн очоод ажиллаж амьдарч байгаа, цалин хєлс амьдрах орчин нєхцєл нь ямар байгаа талаар єнєєдєр Монголын тєрд мэдэж байгаа юм байхгvй. Чехэд амьдарч байгаа иргэд халагдаад хvнд байна, ажилгvй болсон иргэдийг гэрээгээр аваачсан vйлдвэр аж ахуйн нэгжvvд нь єєрийн байрнаасаа гаргасан болохоор бараг л гудамжинд гарчихаад байна гэсэн мэдээлэл хэвлэлээр тарсан. Энэ тухайд ГХЯ-ны албаны хvмvvсээс тодруулахад нэг удаад нь "Маргааш Чехийн ЭСЯ сэтгvvлчдэд мэдээлэл хийнэ, тэндээс асуу" гэж аргалсан. Дараа нь дахин хандахад "Бидэнд мэдэх зvйл алга" хэмээн хариулсан юм.

Гадаадад ажиллах хvч гаргах асуудал эрх баригчдын хувьд сонгуулиар гарах гол шат болж ирсэн. 2004 оны сонгуулиар нийслэлийн ИТХ-д МАХН-аас нэр дэвшигч 40 хvн тус бvр 1000 хvн, нийтдээ 40 мянган хvнийг Солонгост гаргана гэж шоудаж байж ялж байлаа. Дараа нь ч бас ийм амлалт vргэлжилсээр байсан. Монгол Улсын Ерєнхийлєгч Н.Энхбаяр нэгэнтээ "Солонгост ажиллаж байгаа хvмvvс эх орондоо валютын хєрєнгє оруулалт хийж байгаа. Ийм боломжийг нь Монголын тєр бий болгож байгаа юм" гэж байлаа.

Гадаадад ажиллах хvч илгээх тєвийг єєрсдийнх болгох гэж эрх баригчид ямар жvжиг ший тавьж яаж хvний аминд хvрч байлаа. Єнєєдєр БНСУ, Чехэд ажиллаж байгаа иргэдийн дийлэнх нь гэрээгээр гарч, албан ёсоор ажиллаж байгаа хvмvvс. Тэднийг бvртгээд, тэдний ажил амьдралын талаар бол албан ёсоор мэдэж байж болмоор. Хулгайгаар сэмхэн яваад, тэндээ vлдчихсэн хууль цагдаагийнхнаас зугтаад яваа хvнийг бол ч яана гэхэв.

Ингэж амьжиргаагаа дээшлvvлэх гэж явсан, энд ажилгvй, ажилтай нь олигтой цалингvй ядаж явснаа гадаадад очоод гайгvй амьдрахаар нь "Бид л дэмжсэн. Бид л сайндаа...." гээд байдаг атлаа, ядарч зvдрээд ядаад ирэхэд нь харж хандах, мэдэх хvнгvй болчихдог юмсанж. ГХЯ саявтар БНСУ-д ажиллаж амьдарч байгаа иргэдийн тухай мэдээлэлтэй болж авч. Авч гэхийн учир нь ийм мэдээллийг Солонгосын талаас гаргаж єгч л дээ. Одоо Чехэд байгаа монголчуудын талаар ямар ч мэдээлэл алга. Чехэд байгаа Монгол Улсын ЭСЯ-тай холбоо барихад "бидэнд ямар ч мэдээлэл алга" гээд сууж байна. Тэнд байгаа зарим иргэнтэй холбоо барихаар манай ЭСЯ гэдэг чинь биднийгээ гэх нь байтугай наймаа л хийж байдаг хvмvvс шvv дээ гэнэ.

Гэтэл иргэдийн зарим нь "Энд хэцvv байна, одоо наашаа нэг их ирэх гэсний хэрэггvй" гэнэ. Гэтэл саявтар "Vндэсны шуудан" сонинд нэг залуу "Чех шиг сайхан орон алга. Эдийн засгийн хямрал огт болоогvй. Манай монголчууд тэнд жаргаж байна" гэсэн ярилцлага єгсєн байх юм. Чехийн сайтуудад болохоор хямралын талаар бичиж нийтэлж, авах арга хэмжээнийхээ талаар бичээд байх юм. Гэтэл манай Засгийн газар, Гадаад харилцааны яаманд сайн ч муу ч ер нь ямар ч мэдээлэл алга.

Тухайн улсад бvхэл бvтэн ЭСЯ ажиллуулчихаад тэр улсад эдийн засгийн байдал, гадаад ажиллагсдын амьдрал ямар байгааг мэдэхгvй байгаа юм чинь тэнд байгаа иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах талаар юу ч хийж чадах билээ дээ. Ер нь яах гэж гадаад улс оронд Элчин сайд суулгаж, ард тvмний хєрєнгє мєнгєєр тэжээдэг юм бол доо.

Харийн оронд "хэцvvхэн" байгаа Монголчуудаа нутагт нь авчиръя

"Гадаадад ажиллаж буй монголчууд хэцvv байгаа гэнэ, ээлж дараагаараа халагдан нутаг буцаж байна" хэмээх яриа гадуур тархаад байгаа. Гэтэл Чех, Солонгост ажиллаж байгаа монголчууд "Харь оронд ажиллаж байгаа нэгнээ ингэж битгий яриач. Одоогоор тэгж хямрал нvvрлээд цагаачдыг халж, солиод байгаа юм байхгvй" хэмээн "цуу яриа битгий тараагаач" гээд гуйгаад байдаг. Энэ мэт хоёр талтай мэдээлэл хэвлэлээр цацаад эхлэхээр хэн нь зєв яриад байгааг ойлгохоо ч байх нь. Ямар ч гэсэн Монголд хямрал нvvрлээд хvнд байхад хvний нутагт ажиллаж байгаа хvмvvст хэцvv л байж таараа.

Энэ талаар МVЭХ-оос гадаадад хєдєлмєр эрхлэх иргэдийнхээ талаар ямар ажил хийж байгааг тодруулахад "Монгол Улсад байгаа гадаадын ЭСЯ-нд хандаад байгаа. Гэвч хэдэн иргэн хаана, ямар улсад ажил хєдєлмєр эрхлээд эсвэл лааз єшиглєєд явж байгаа мэдээлэл єнєєг хvртэл ирээгvй" байна гэв.

"Ажиллах хvч гадаадад гаргах, гадаадаас ажиллах хvч мэргэжилтэн авах тухай хууль" 2001 онд батлагдсанаас хойш тусгай зєвшєєрєлтэй 19 байгууллагаар зуучлуулан 25 мянган иргэн хєдєлмєрийн гэрээгээр болон vйлдвэрийн дадлагажигчаар БНСУ, Япон, БНЧУ орныг зорьсон аж. Гэхдээ эдгээрээс 12-14 мянган хvн ажиллаж амьдарч байгаа БНЧУ-д хамгийн их цомхотгол хийж байгаа гэнэ. Єнєєдєр Японд 1390 хvн, Солонгост 28700 иргэн байгаагаас 60 орчим нь хууль ёсоор, 11777 хvн хууль бусаар оршин сууж байгаа гэсэн мэдээлэл холбогдох байгууллагаас авч.

Уг нь, хуулийнхаа дагуу тухайн оронд суугаа ЭСЯ-д иргэдийнхээ гэрээний биелэлт, хєдєлмєр эрхлэлтийнх нь талаар тєв байгууллагадаа мэдэгдэх, ажлын байр цалин халм, дэмжлэг туслалцаа гээд харж хандаж явах ёстой аж. Гэвч манай ЭСЯ-д энэ талаар муу ажиллаж байгаа тєдийгvй НХХЯ нь хvртэл гэрээний хэрэгжилт, зєрчлийг нь арилгах талаар ямар ч арга хэмжээ авахгvй байна хэмээн МVЭХ-оос vзэж байгаа аж. Тиймээс тус холбооноос энэ хэцvv vед харийн оронд ажилгvй болсон иргэдээ авчрах, гэр орноо барьцаалан зээл авсан, ирэх боломжгvй байгаа иргэддээ туслахыг хvслээ.

Тvvнчлэн гадаадаас ирсэн хvмvvст шинээр ажлын байр байгуулах, ажил vйлчилгээ эрхлэх хєрєнгє оруулалтад нь дэмжлэг vзvvлэх гэсэн дєрвєн саналыг Засгийн газарт хvргэж байгаа аж.

"Ардчилал" сонин

Цомхотголд орсон бол харлахаасаа ємнє ЭСЯ-даа хандах хэрэгтэй

МYЭХ-ноос манай улсад суугаа Элчин сайдын яамдад хандсан бичиг явуулжээ. Тус мэдэгдэлд манай улсын иргэд дэлхий дахиныг хамарсан санхvvгийн хямралын нєлєєгєєр гадаадад

ажлын байрны цомхотголд хэрхэн орж байгаа талаар мэдээлэл єгєхийг хvсчээ. Харин Монгол Улсад суугаа элчин сайдын яамдаас Чех, БНСУ тал хариу ирvvлсэн байна. Чех улсад монголын 29 мянга орчим иргэн амьдарч байгаагийн 40 орчим хувь нь хараар ажилладаг байна. Гэхдээ хоёр орны хооронд нийгмийн хамгааллын талаар хоёр жилийн ємнє гэрээ байгуулсан ч энэ нь хараар ажиллаж байгаа хvмvvст хамааралгvй аж. Харин БНСУ -д 14 мянга орчим иргэн хєдєлмєр эрхлэж байгаа ч хэдэн хувь нь цомхотголд ороод байгаа нь мэдэгдэхгvй байгаа гэнэ. Тиймээс МYЭХ гадаад улсад ажиллаж байгаад цомхотголд орсон гэрээний ажилчид харлахаасаа ємнє тухайн улсад суугаа ЭСЯ-нд хандахыг зєвлєж байна.

olloo.mn

Custom Search

Сэтгэгдлүүд (12)

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 08

полшид ямархуу байгаа вэ мэдэx хүн байвал туслач ямархуу байгаа талаар мэдээлэл өгөөч би нэг дүүгэсээ сураг тасраад байна хүмүүсээ мэдээлэл хургэж тус болооч бовка220@уаноо.сом руу майл бичээч баярлалаа

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +0

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 08

хаа сайгүй эдийн засагийн хямралд байгаа.полиш ч ялгаагуй.гадагшаа гарах сонирхолтой хүмүүс одоохондоо эх орондоо байж байсан н дээр гэж зөвлөмөөр байна.японоос

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 09

Тиймээ маш чухал асуудал хөндөж би одоогоор чэх улсын нэгэн жижиг тосгонд амьдардаг хэдийгээр миний байгаа тосгонд 10 хүрэхгүй монгол байдаг ба ихэнх нь цагаач нар учираас энэ хямрал биднийг хамарч мэдэгдэхгүй байгаа ч жижиг дунд үйлдвэрлэл хөгжсөн хотуудад байдаг үйлдвэрийн гэрээтэй ажилладаг монголчууд маань маш хүнд байдалд байгаа нь үнэн.Маш олон хүн ажилгүй болж яахаа мэдэхгүй байна.Дэмий л өөрсдөө арга хэмжээ авч яавал буцахгүй байх арга хайн виз сунгаж өгнө гэсэн энэ хэцүүг ашиглан ашиг хонжоо хайгчидад олсон жаахан мөнгөө өгөөд л горьдлого төрөн ажил олчих санаатай бие биенээсээ тусалмж эрэн сууцгаана.Чэх улсад байгаа монгол элчин гэж ямарч хүмүүс байдаг юм энд ирээд 3 жил болохдоо нэрийг нь сонсоо ч үгүй, хараа ч үгүй,(магадгүй элчин орох шаардлага байгаагүй болохоор би мэдэхгүй ч байж болох юм энэ улсад төлөөлж суугаа хүмүүсээ би өөрөө олж мэдэх ёстой байх л даа)Энд амьдардаг хүмүүс ихэнх нь надтай л адил таньж мэдэхгүй л юм байна лээ мэддэг нэг нь ам муутай л байдаг юм байна лээ.Чэх улсад ирээд надад төрсөн сэтгэл юу вэ гэхээр энд удсан зарим нэг монголчууд маань хүн чанараа мөнгөөр сольсон юм шиг л санагдаж байсан.Үйлдвэрт гэрээгээр ажилладаг одоо энэ ажилгүй болоод байгаа монголчууд маань ихэнх нь хувь хүний, орчуулагч гэгдэх энд удсан монгол хүнийхээ зуулчлалаар ирсэн байдаг.Тэдэнд маш өндөр хөлс төлөн үйлдвэрийн гэрээ гаргуулж ирдэг зарим орчуулагч нар хүнийхээ төлөө явдаг нэг нь байхад ихэнх нь авчирч ажилд нь оруулсан болоод хаядаг.Монголоос ирж байгаа хүмүүс маань ч ирсэн л бол болоо гээд нөгөө монгол хүний уужуу сэтгэлээр ханддаг.Ямар нэгэн асуудал гарахад авчирсан хүмүүс ямарч хариуцлага хүлээдэггүй,ажилчидийн эрх ашигийг ямарч хамгаалах чадваргүй хирнээ хэдэн зуугаар нь оруулж ирж зөвхөн мөнгө л хийх бизнэс болгодог. Монголд байхад нь өчнөөн сайхан үгээр хуурч хэзээ ч энд байгаа бодит үнэнээр ярьдаггүй.Яваад ирэхэд шал өөр орчин угтдаг.Зөвхөн өөрөө л мөнгөтэй болохийг хүссэн чэхийн шүүхийн тамгатай гэгдэх монгол орчуулагч нар энд зөндөө.Ийм хүмүүсийн бизнэсийн золио болж хохирч байгаа монголчууд маань ч зөндөө.Монголоос маш өндөр 1500$-оор урилга гаргаж авчираад ирэхэд нь юун ажил, амьдрал цагаачлах санал тавиад цагаачийн тоог нэмж суудаг орчуулагчийн бодит жишээ байж л байна.Зөвхөн өөрөө л мөнгө олж байвал бусадийнхаа амьдралийг уландаа гишгэж байгаа хүмүүсийг илчилж хариуцлага тооцох цаг нэгэнт иржээ.Монголд байгаа хүмүүст хэлэхэд гадаад улс руу ажил хөдөлмөр эрхлэхээр гарах гэж байгаа бол та ямар байгууллага, ямар хүнээр зуулчуулахаа сайтар тунгааж бодоод сонгох хэрэгтэй гэж хэлмээр байна.Виз найдвартай гарч байвал болоо гэж бүү бод!Хэзээ ч хувь хүнээр бүү зуулчлуул!!Хэрэв та очих гэж байгаа газараа сайн мэдэхгүй хэлээр нь ойлгож ярьж чаддаггүй бол ийм сонголтийг бүү сонго!!!Очоод хууль ёсны таны ажиллах,амьдрах эрх ашигийг хамгаалж чадах уу,ямар нэг тохиолдолд хариуцлага хүлээх чадвартай юу гэдэгийг сайтар бод!!Хувь заяагаа хувийн ашиг хайгч шуналтангуудад бүү даатга!Тэд чиний амьдралаар хөзөр тоглоод л хаяж орхино.олон олон монголчуудийн гашуун үнэн бодит жишээ энд зөндөө байна.Монгол улсаас ч гэсэн гадаад руу ажиллах хүч нийлүүлэх бодлогоо төрийн хяналтандаа авч мөнгөний ашиг сонирхлоор биш систэмтэй хариуцлагатай ард түмнийхээ эрх ашигийг хамгаалж чадах байгууллагад хариуцлагатай даатгаж харилцаа холбоотой, хянаж шалгаж хариуцлага тооцож хамтарч ажиллах шаардлагатай байна.Бидний эрх ашиг хэзээ болтол хууль бусаар зөрчигдөж явах вэ?Ийм зохицуулалтийг төрөөс шийдэж зохицуулахгүй бол ард түмэн амьдархийн эрхээр буруу алхам хийж буруу сонголтийг сонгож хохирсоор л байна.

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +8

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 09

энэ 3 жил болж байгаа хуний бичсэн зуйл бугд унэн. нэмж бичихэд удаан хугацааний визтэй зарим нэгэн хумуус ажил олж огно гэх нэрээр ядарсан нэгийнхээ монгийг залилан авсаар л байна.

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +2

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 10

хумуусээ израэлд ямар байгааг мэдэх хун бна уу бас адил уу ?/

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +0

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 11

би энд биздаа биздаа биздаа биздааааааааааааааааааааааа

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +0

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 12

яг үнэн энд байгаа монгол хүмүүс бүгд хэцүүхэн байгаа ажил олдохгүй нутаг буцах боломж байхгүй яахаа мэдэхгүй л байна.

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 02 / 14

чэхэд байгаа Монголчууд-г бусад европ-н оронд амидарч байгаа Момголчууд гэдэг юм ёстой тэр нэрэндээ таарсан хүмүүс дээ тэдэнд найдах хэрэг байхгүй шүү мин- бодолоор тэд хүчтэй цавуундаа хордсон байж магадгүй хүн- юм-г яаж гол гаргах-г зөбхөн тэд л сайн мэднэ хараал идсэн Өлөнг-нхөн дамардаж байгаа ям байна даа хорвоо гэж хүүхэн Амараа бас гэзэг ч гэдэг дээ,янхан Батбаяр нар-г удахгуй үхэл авах болно доо.

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: -1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 04 / 28

hel medehgui deer ni zalhuu tiim yum chin hamgin turundhalagdahgui yahiin tegeed bas oorsdiigo zuvtguud bhiin. tertei tergui ter tur zasag chen mglchudee haytsanshdee. tednii talar dursaa ch hereggui. har tolgoigoo hicheeged hun shig amidarch chadahgui bol odo yaya gehevde teged huni gazar boolchlogdood yavj bh zayatai 21 zuuni mglchuud yumdaa sda gej archaagui yumaa. ter hogiin vietnamchuudtai mgl neree hamt duudulaad yavj bh gej. end nadar orchulga hiilgej bgaa humuus bugd yamrch amidralin zorilggogui tegsen hernee mgld baahn ur taviad irsen odo teged mglruge butsya geher uudus ni ur ugtana. end uldeheer ajil hiij chadahgui zalhuu arhichin pivochin yag unene yum ni iim l bgaashd tegeed bas oorsdiigoo avraach tuslaach geed bgaamaa utgagui yum hunii umnus amidarch bga yum shig

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 05 / 01

сайн байцгаануу монголчуудаа.чэх оронд амидарж байгаа монголчуудаа.та нарт сэрэмжлүүлэх мэдээ чэх улсын нийсллэлн прага хотод байгаа луйвирчин ганболдийн тухайд тэр олон монгол ирэгнийг луйбардаж амидарал ахуйд ни xунд байдал уусгээд монголоос зугдааж чэxэд очсон бна.одоогийн байдлаар тэрийг зугтааx боломж ологсон цагдаагийн ажилтан шалгагдаx шатандаа орсон,xаxуули авсан байx магдлал өндөртэй байгаа.энэ ганболдийн xуурамж төр төрxөнд итгэж луйвардуулхаас болгоомжил,тэрний прага xотод амидардаг xаягийг олж тусалнуу,энэ бол нэг ч гэсэн монгол ирэгнээ луйвардуулxаас аврияа....



ууг

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 05 / 27

чи одоо юу гээд хуцаад байгаа новш бэ.чи юу болчоод цус нэгт монголчуудаа муулаад байгаа новш бэ.чам шиг монгол ахан дуусээ гэдэггүй хуний унэргүй амиа хичээсэн новшнуудаас болж хохирч бгаа монголчууд олон.яахаараа монгол хүмүүс ажил хийж чаддаггуй гэж харин хамгийн ажилд сайн ажилсаг хүмүүс хамгийн хэцүүг ни л хийж бна.хөгийн витнам гэнэ уу чамайг ангаагд дээшээ хард гэдсээ илээд хэвтэж бхад чинэ зовлонгоо үзээд ард ни гарчихсан хүмүүс,маш их зовлон үзсэн хөдөлмөрч хүмүүс за малаа,чам шиг ийм тэнэг зүйл яриж бгаа матар ойлгохгүйл дээ.чи өөрөөч гэсэн хүний нутагт боолчлогдож байж битгий хуц за.наад өмхий амаа татаж яв малаа.чам шиг худлаа орчуулагч нар их байдагл даа сайн ойлгохгүй худлаа орчуулж хүн алдаг тийм биздээ.хэ хэ чам шиг ийм новшид үхэхэд чинэ эх оронд чинэ л чамг оршуулах газар олдох бхдаа таний хайртай таний чэх орон чамд лав алгийн чинээч газар олдохгүй бх.чам шиг эх оронгүй эх орноо мартсан новшнууд их бгаа л даа.малаа чи яаж ч хичээгд чэх болж чадахгуй за хараваас чи монгол малаа.чи ч гэсэн өр тавиж ирсэн бхдаа ха ха ха,яаж хөөрхий өрөө дарж чадсийн аз болоход ха ха.чи идэж зүүхээ хармалж нохой шиг л байж өрөө дарсан бхдаа.ха ха ха.

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1

...
бичсэн зочны сэтгэгдэл , 2009 / 06 / 14

чэхэд байгаа орчуулагч нар бугд худалч гологууд бугд монгол эх орондоо очвол алнаа за юу та нарийн хоолийг бид идээгүй олонгийхоо шээсэнд дэвтэж ухсэн новшууд та нартай хэзээ нэгэн цагт тооцоо бодно монгол чанараа алдсан новш

ёс бус зүйл мэдээллэх

санал нийлэхгүй байна

зөв хэлжээ

Үнэлгээ: +1