Orloo.com | Orloo.info Дэлхийгээр тархан суугаа Монголчуудын зар мэдээ мэдээллийн нэгдсэн төв - Ulan Bator Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ Mongolia Asia

Нүүр хуудас - ЕВРОП - Чех - Мартагдсан Монголчууд

Таны орон зай

Мартагдсан Монголчууд

Бичсэн Барбора Тошнэрова

Даваа, 2009 Зургадугаар сар 01 03:42

RestaurantBar.Com daily food Deals and Restaurant Guide

Чехийн баруун хойд хэсэгт орших Подборжан хэмээх багахан хот руу тэндэхийн үйлдвэрт ажилладаг монголчуудтай уулзахаар очлоо. Тэд эдийн засгийн хямралд өртсөн эсэх мөн ямар нөхцөлд ажиллаж, амьдарч байгааг нь мэдэхийг бид зорьсон юм. Нойрмог дүнсгэр төв талбайд 30 орчим насны монгол Баян / жинхэн нэрийг нь нууцлалаа. Зохиогч/ биднийг тосч авлаа. Тэрээр чехээр зөвхөн мэндлэх төдий ойр зуурын хэдхэн үг мэддэг юм байна. Бид түүнтэй монгол орчуулагчаараа дамжуулан хэл нэвтрэлцлээ. Бусад монголчуудтай ч мөн ийм маягаар ярилцав. Баян биднийг хотын захад байрлах нурж эхэлсэн обьектод байдаг нийтийн байрандаа авчирлаа. Байрны орчин бидэнд тийм ч таатай санагдсангүй. Хашааны хаалган дээр "Обьектийг нохой харгалзаж байгаа" гэсэн бичиг хадсан нь уур амьсгалыг улам л зэврүүн болгоно. Энд гурван давхар байшинд хүүхдүүдтэйгээ нийлээд тавь орчим монголчууд амьдардаг аж. Хамгийн бяцхан оршин суугч нь нэг сартай юм байна. Хонгилд угаасан хувцас хунараа хатааж бас хэд хэдэн айлын үүдэнд хүүхдийн тэрэг харагдлаа. Подборжаныд жижигхэн өрөөнд бүхэл бүтэн гэр бүл амьдарч байна. Ариун цэврийн өрөө нь ч нийтийнх түүнд томчууд, хүүхдүүд адилхан ордог юм.

Бид гал тогооны өрөөнд орон өөр өрөөнүүдээс авчирсан сандал дээр сууцгаалаа. Тун удалгүй эрчүүд голдуу бүлэг монголчууд биднийг хүрээлэн авлаа. Тэд л голдуу ярих ба эмэгтэйчүүд нь толгой дохин яриаг нь дэмжиж байв.

Нийтийн гал тогоо нь маш даруухан тавилгатай юм. Товчоор хэлбэл тэнд плитка, угаагуур хоёр л байна. Хоолны сав суулга ер харагдсангүй. Харин оршин суугчид нь бүгд хувьдаа сав суулгатай эсэхийг баталгаатай хэлэх боломж бидэнд байсангүй.
Эндэхийн монголчуудын аж байдал ямар байгааг аядуухан асууж сонирхсон юм. Гэвч энэ тийм ч амаргүй хэрэг болох нь явцын дунд харагдлаа. Монголчууд биднээс болгоомжилж ямар нэгэн шүүмжлэлтэй юм ярихаас зайлсхийж байв. Хамаагүй юм яривал ажлаасаа халагдаж болзошгүй гэж айж байгаа нь илт байлаа. Орчуулагчаараа дамжуулан тэдэнд муу юм хийхийг хүсээгүй болох мөн хор хохирол учруулах зүйл ч нийтлэхгүй тухайгаа хэдэнтэй хэлсэн боловч нэмэр болсонгүй. Бидний яриа нэг л болж өгөхгүй байв. Тэд хүүхдүүдээ энд ямар замаар авчирч болох тухай болон нийгмийн халамж хүртэх эрхтэй эсэх гэх мэт зүйлийг л голлон асуухаас бус өөрсдийн аж амьдралын талаар илэн далангүй ярьсангүй.
Ажлынхаа талаар бол голдуу эерэг зүйлийг нь л ярьцгаалаа. Үүнд магадгүй айдас нөлөөлсөн байж болзошгүй юм. Тэд өглөө зургаан цагаас өдрийн хоёр цаг хүртэл ажилладаг гэнэ. Урьд нь үүнээс олон цаг ажилладаг байсан, сүүлийн үед хямралаас болж захиалга багассан нь ажлын цаг ийнхүү богино болоход хүргэсэн ажээ. Одоодондоо олноор нь ажлаас халаагүй байгаа. Монголчуудын хувьд аль болох их мөнгө олох л зорилготой тул цайны цагаараа ч амралгүй унд хоолоо мартан ажилладаг гэнэ. Ажил олгогч хийсэн ажлаар нь цалинжуулдаг тул хэр олон бүтээгдэхүүн оёж гаргана тэр хэмжээгээрээ цалин авдаг бололтой. Ярианы явцад тэд сард 15 000 хүртэл кроны цалин авдаг болох нь тодорлоо. Үүнээсээ үйлдвэрийн эзний өмчид байх нийтийн байрны хөлс, хүүхэдтэй холбогдсон элдэв төлбөр болон бусад зардлаа төлнө. Мөн нэг хэсгийг нь монгол руу явуулна. Ажлынхаа дараа тэд байрнаасаа бараг гардаггүй. Тэдний ярьснаар ажил дээрээ их ядардаг бас цавууны үнэрт толгой нь их өвддөг гэнэ.

Гэсэн хэдий ч тэд болж байна, бүтэж байна хэмээн хэлж байлаа. Чехийн Засгийн газрын "Сайн дураараа буцах хөтөлбөр"-т хамрагдан нутагтаа буцвал дээргүй юу гэж асуухад бүгд толгойгоо сэгсэрч байх юм. Чухамдаа энд байдал яг ямар байгааг тодорхойлон хэлэхэд хэцүү. Гэхдээ зарим нэг зүйл ажиглагдлаа. Монголчууд яг адилхан ажил хийж байгаа мөртлөө хамт ажилладаг чехүүдээсээ бага цалин авдаг болохоо нуухгүй байна. Мөн саяхныг хүртэл үйлдвэрийн эзний өмчийн нийтийн байрнаас нүүн өөр газар амьдрахыг зөвшөөрдөггүй байсан тухай ярьж байв. Өнөөдөр бол өөр байранд амьдрахыг зөвшөөрч байгаа гэнэ гэхдээ энэ нь хэр үнэн болохыг шалгах боломж олдсонгүй. Хамгийн сонирхолтой бас онцгой гэж хэлж болохоор зүйл нь ажилчид хоорондоо муудалцвал ажил олгогчоос эдгээр муудалцсан хүмүүсийг торгодог журам юм байна үүнийг бид ярианаас нь олж мэдлээ. Чехийн хууль, дүрэм журмыг сайн ойлгодоггүй учир энэ нь бас тэдэнд хүндрэлтэй асуудал болдог аж. Саяхныг хүртэл монголын жолооны үнэмлэхийг эндэхийн холбогдох байгууллагууд хүлээн зөвшөөрдөг байснаа одоо түүнийг хүчингүй гэж үзэх болж. Чухам яагаад ингэх болсныг мэдэх хүн байсангүй.
Подборжаны Монголчуудын хувьд хамгийн хүнд асуудал нь чех хэл, чехийн хуулийн мэдлэггүйгээс болж хүрээлэн буй орчноосоо бараг бүрэн тусгаарлагдаж улмаар ажил олгогч эзнээсээ бүрэн хараат болсон явдал юм. Подборжаныд нэг ч төрийн бус байгууллага үйл ажиллагаа явуулдаггүй, гадныханд зориулсан чех хэлний курс ч байдаггүй. Би энд чех хэлэнд суралцаж буй ганцхан эмэгтэйтэй дайралдсан. Тэрээр долоо хоногт нэг удаа Плзэнь орж хоёр цагийн хичээл заалгадаг гэнэ. Монголчууд болон чехийн нийгмийг хооронд нь холбодог ганц хэрэгсэл нь ихэнх тохиолдолд тэдний хүүхдүүд л болдог.

Подборжан дахь монголчуудын аж байдал төдийлөн сайнгүй байгаа нь тэдний болгоомжтой инээмсэглэлийн цаанаас ч мэдрэгдэнэ. Орчныхоо талаар ойлголт, мэдлэг муутай, тусгаарлагдмал байдал мөн ямар ч үнээр хамаагүй ажилтай л байх гэсэн арга ядсан тэмүүлэлийг нь ажил олгогч эзэд нь хортойгоор ашиглах бүрэн боломжтой ба ийм нөхцөл нь тэдний хөдөлмөрийг мөлжих, татвараас зайлсхийх боломжийг эзэнд олгож харин эдгээр ажилчдыг хууль бус харласан амьдралд түлхэж болзошгүй байна. Сүүлийн үед ажил олоход бэрх болсныг далимдуулан ажил олгогч агентурууд шударга бус зүйл хийх нь цөөнгүй тохиолдох болжээ.
Эндэхийн монголчууд агентураар дамжин ажилладаг бусад хүмүүсийг бодвол үйлдвэрийнхээ үндсэн ажилчид гэдгээрээ давуутай хэдий ч ажил олгогч нь захиалга олж чадахаа боливол бусдын адил бүгдээрээ ажилгүй болох бодит аюулын дор байна. Хэрэв тэд гэнэт ажилгүй болвол энэ асуудлаа бие даан шийдвэрлэж чадахгүй.
Монголчуудын ихэнх нь эндээ үлдэх хүсэлтэй байгаагаа хэлж байлаа. Гэхдээ зочлогч орныхоо орчин нөхцөлд зохицон амьдрах нь тэдэнд тийм ч амаргүй байж болох юм. Өөрсдийг нь нийгмийнхээ захад орхин огт хайхрахгүй байгаа ийм улс оронтой зохицон амьдрах хэцүү.

Эх сурвалж: Орлоод мэйлээр ирсэн мэдээ

АНУ Вашингтон ДС, Нью Йорк, Чикаго, Денвeр, Сан Франциско, Лос Анжелос, Сиатл, Техас, Бусад, Канад

АЗИ Монгол, Япон, Хятад, Солонгос, Сингапур, Хонг Конг, Австрали & NZ

ЕВРОП Их Британи, Ирланд, Бельги, Герман, Чех, Норвеги,Франц, Турк, Польш, Орос, Швед

Custom Search

Уншсан: 2762

Сэтгэгдлүүд (41)