top line menu-02

Ер нь Монголд ан гөрөө хийдэггүй эрийн хугархай гэж байхаа больсон юм биш үү. “Эр хүний жаргал эзгүй хээр” гэцгээгээд л ангуучилцгааж байна. Хөдөө, хээр явж хиймороо сэргээж, чилээгээ гаргахаас илүү жаргал гэж ямар юм байхав.

Гэхдээ тэр олон анчин, загасчид дунд шунахгүй, байгаль дэлхийд хор хохирол тарихгүй загасчилж, гөрөөчилөж байгаа нэгэн байхад энэ чинь анчин уу эсвэл яргачин уу гэхээр нөхдүүд ч цөөнгүй байх шиг. Тэгээд тэр их ан авыг (яргалалтыг) бид жигшиж хүлээж авахын оронд харин ч бахархах маягтай “тэр тэдэн чоно нухаж гэнэ, нухдаг гэнэ, нульдаг гэнэ” гэж хөөргөн ярих нь бүүр ч харамсмаар.

Том загас барьж, том ан унагах хүсэл мэдээж хүн болгонд, надад ч хүртэл бий. Гэхдээ тэр хүслээ шударга тоглоомын дүрмээр хэрэгжүүлнүү гэхээс биш харин нэг бус нэжгээд хурдан буу, хурдан машин, хүн хүчний асар их туслалцаагаар уул талыг самнуулан байж тэндээс нь гарч ирсэн амьтай голтой болгоныг том бага гэлтгүй алж хядаж байгаа нь наандаж эр хүний нүнжиг үгүй хэрэг, цаашлаад байгаль дэлхийд маань ч хортой үйлдэл бус уу. Нэгэн жишээ дурдья. Америкт чамгүй удаж байгаа таньдаг ахын найз нөхдүүд видео бичлэг хийгээд Монголоос илгээснийг нь үзэж билээ. Цагдаа цэрэгт голдуу алба хаадаг, цол хэргэм өндөртэй овоо бурхинууд байна. Анд явж байнаа. Анд ч гэж дээ дайнд ядахдаа л “хээрийн сургуульд” гэвэл илүү ойрхон тусна. Хүчтэй хурдтай жип машинууд нилээд хэдийг сойчихож. Буу дуран,зэвсэг хэрэглэл энэ тэр бол ёстой аймар. Шавар ахын тоглодог боевик киноны сайн эр шиг л нөхдүүд байна.

Тулалдах гэж байгаа дайсан нь нүгэлт хүнээс “илүү хиймортой” гэгдсэнээрээ хохирч байгаа “хөвчийн хөх боохой чоно”. Дарга нар маань цэргүүдээр уул самнуулж байгаад нэг сүрэг чоно гаргаад ирж байгаа бололтой юм аа. Ингээд л “хэн нь илүү хиймортой хөхтөн амьтанаа үзэх” шоу тоглолт эхэлж байнаа. Тал тал руу бутарч зугтсан боохойнуудыг шавар шавхай, цас бороонд үл цуцах хурдан хүлгээр хөөлөө. Цэрэг дайны мэргэжлийн хүмүүс гэсэндээ үнэхээр зохион байгуулалт өндөртэй байгаа нь илт. Бодвол хэдэн нөхдүүд нь өндөр уулан дээрээс дурандаад чоно хаашаа зугтсан, хаагуур байна энэ тэр гээд радиогоор бусаддаа хэлээд байх юмаа. Бичлэг хийж явсан тэрэг нэг боохойг амжилттай намнаж унагалаа. Тэгтэл ч дээрээс “орхи наадхаа, урдхан талд чинь нэг дайсан харайлгаж явна, түүний хойноос ура” гэсэн команд ирж байгаам. За нэг иймэрхүү байдалтайгаар тэр сүрэгт байсан бүх боохойг том бага гэлгүй намнаж аваад дайн тулаан манай бүрэн ялалтаар дууслаа. Ялан дийлсэний их найр араас нь залгах нь ойлгомжтой энэ бүгдийг хүүрнэж эрхэм уншигчаа чилээгээд юухэв. Нүүдэлчин Монголчууд бидэнд ан ав хийх хэрэгцээ, амьдралын шаардлага байсантай хэн ч маргахгүй ээ.

Хээрийн боохой ихэссэн нутгаар эрчүүд нь цахиур буугаа үүрээд, анч нохойгоо дагуулаад тоо толгойг нь багасгах “компанит ажил” өрнүүлдэг уламжлал аль эртнээс улбаатай нь мэдээж. Гэхдээ хэзээ ч эх дэлхийтэйгээ хүйн холбоотой гэж боддог бидний өвөг дээдэс байгалийн тэнцвэрт байдалийг алдагтуултал нь амьтныг хядна гэж байхгүй. Гэтэл өөрсдийгөө Бөртэ чонын удам гэж хөөрцөглөдөг, чоныг тэнгэртэй хиймортойг нь гайхан биширч зураг хөрөгтэй хивсийг нь гэрийнхээ хоймортой залж, шагай чөмгийг нь биедээ авч явбал аюул ослоос зайлуулдаг гэж итгэдэг бид ан гөрөө хийх тоглоомынхоо дүрмээ арай шударга байлгамаар байнаа. Хэдий хиймортой ч хорин нэгдүгээр зууны техникийн хажууд хөөрхий муу чоно даанч юм болохгүй шүү дээ. Ёстой л нэг “чоныхүү тулдаа л” устчихгүй өдий хүрч байгаа байх. Дэнзэн ташуур, хурдан морьтой энэ тэнгэрлэг амьтныг намнах хоншоортой эр өнөө цагт хотод байтугай хөдөө ч нүдний гэм болсон цагт заавал тэгж намнах ёстой гээд байгаа хэрэг биш шүү. Эсвэл Энэтхэгүүд шиг үхэрээ хамгийн ариун амьтан гэж шүтээд огт гар хүрдэггүй шиг бай гээд ч байгаа юм биш.

Зүгээр л арав хориор нь жил, улирал болгон алж хядаж таашаал авж, хиймороо гайхуулдагаа (зарим нэг сонин нөхдүүдийнхээр бол) болиоч ээ л гэмээр байна. Тэгээд бас дээрээс нь гайтай юм шиг чононд муу юм гэж огт байхгүй болсон юм шиг байна лээ. Ходоод нь ходоодонд, уушиг нь уушигт, бөөр бол мэдээж бөөрөнд гээд бүх л эд эрхтэн нь хүнд сайн гэхчүүлээ. За тэгээд энэ зэргийн офицерүүд ингэж ан ав хийж байхад, чадалтай, мөнгөтэй томчууд бол бүүр алаад өгдөг байлгүй. Эртний хаад ноёд их ав хоморго зохиож байгаа аятай гөрөөчилдөг гэж нэгэн том хүний хүү надад бахархан ярьж байгааг сонсож л суулаа. Бараг л нисдэг тэрэг хөлөглөөд шүршиж байгаа байлгүй. Хэрвээ чоно ярьдаг байсан бол “би та бүгдээс илүү хиймортой амьтан бишээ. Хүүхдээрээ байх сайхан юм байна гэдэг шиг мөрөөрөө яваа амьтан” гэж уйлах байсан биз. Мэдээж монгол анчны дүрмийг бариад ганц нэг боохой унагаж, хиймороо сэргээж байгаа олон аавын хүүг энэ шүүмжлэлд багтаагаагүйг болгоогоорой.

Саяхан Монголын “пит-бул” үүлдэрийн нохой зодооны улсын аварга шалгаруулах албан ёсны тэмцээн тун амжилттай болж өнгөрсөн гэнээ. Түүнийг нь амьтны дэлгүүрүүд ивээн тэтгэсэн гэж байгаа. Зохион байгуулагч нар нь өргөн олныг хамарсан тун сайхан арга хэмжээ боллоо, цаашдаа ч оролцогч, сонирхогч нарын хүрээ өргөжин тэлнэ гэдэгт итгэлтэй байгаагаа айлтгаж байх юм. Үгүй нээрээ “хөлөөрөө толгой хийнэ” гэдэг л энэ байх. Пит бул хэрхэн зодолддогийг харсан уу. Ёстой аймаар. Өрөвдмөөр ер нь л харах юм биш. Тэгээд ийм үүлдэрийн нохой нэг нэгнийгээ бараг л идэж, алж, дахиж хэзээ ч сэхэхгүй болтол бэртээж байж л салдаг амьтад даа. Хэдэн цагаар ноцолдсон ч цуцахгүй. Нэг газраас зуувал тавихгүй. Тэр хэсгээ бараг л мөлжиж орхино. Америкт пит-булыг зэвсгийн хэмжээнд авч үздэг гэсэн. Гэхдээ хэдий тийм ч тэд чинь амьд амьтад шүү дээ. Нэг нэгэнтэйгээ алалдаж, уралдаж байх нь яав ч сайхан биш байгаа. Хүний сайн нөхөр нохой шүү дээ! Хүн хэдий харгис ч өөрийн ах дүүгээ, найз нөхдөө олигтойхон алалдаадах. Би нэг сайхан интэртаймэнт аваад, цэнгээдхий гэхгүй биз дээ. Дэлхийн өндөр хөгжилтэй бүх оронд нохой зодолдуулах нь хууль бус үйлдэл. Америк хөлбөмбөгийн супэр-од Майкл Вик л гэхэд энэ асуудлаас болоод торны цаана сууж байгаад гарч ирсэн шүү дээ.

Гэтэл нохойгоо үхэхэд гэр бүлийн гишүүн таалал төгссөний чинээ санаж, ирэх насандаа хүн болж төрөөрэй гээд оршуулдаг монгол хүний сэтгэл хаана байна аа. Монголд амьтаныг хайрладаг холбоо нийгэмлэг гэж байна уу? Тэгээд тэр тэмцээнийг нь хүүхэд, залуучууд ихээр сонирхож, дурлан үздэг гэсэн. Тэгж байхын оронд Жек Лондоны “Цагаан соёот”, Д.Намдагийн “Хөгшин чоно ульсан нь”-аас эхлүүлээд Мягмарсүрэнгийн амьтаны тухай богино өгүүлэгүүдийг уншаад, загас тэжээгээд гэртээ байж байвал ядаж л хүмүүжлийн ач холбогдолоор илүү дээ. Томчууд нь хурдан буу, хүчтэй унаагаар зэвсэглэж байгаад хээрийн амьтаныг хядаж хиймор лундаагаа гайхуулдаг. Өсвөр үеийнхэн нь болохоор хүний хамгийн эртний, үнэнч андаа өөр хооронд нь алалдуулж таашаал авцгаагаад бид нээрээ. Тэгээд хамаг нүгэл хилэнцээ суварга босгож, овоо тахисанаар болчихноо гээд бодож явбал монгол эрчүүд бидний хиймор сүлд өндийх нь байтугай дөрвөн хөллөж ч чадахгүй элгээрээ газар самрах байх шүү!

Викторийн Пагва

Дотоодод болж буй үйл явдлууд

20160929 009

УБТЗ-ын даргаар Д.Жигжиднямааг томилжээ

in Улс Төр & Хууль
Монгол-Оросын хувь нийлүүлсэн “Улаанбаатар төмөр зам” нийгэмлэгийн Ерөнхий хороо ТУЗ-ийн хурал Москва хотод энэ сарын 27-нд болж, УБТЗ-ын үйл ажиллагаатай холбоотой хэд хэдэн асуудлаас гадна замын даргын томилгоотой холбоотой асуудлыг хэлэлцэн…
20160929 007

"Улаанбаатарын намар" нэгдсэн арга хэмжээ болно

in Нийгэм
Дотоодын аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжих, олон нийтэд сурталчлах зорилгоор “Улаанбаатарын намар“ нэгдсэн арга хэмжээг маргааш буюу энэ сарын 30-нд Д.Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулна.
20160929 004

МОНГОЛ УЛС АНХ УДАА БАГИЙН СПОРТЫН ТӨРӨЛД ӨНДӨР АМЖИЛТ ГАРГААД БАЙНА

in Нийгэм
Монгол Улс спортын түүхэндээ багийн спортын төрөлд өндөр амжилт гаргасан тухай тэмдэглэж байсангүй. Тэгвэл Монголын оюутны сагсан бөмбөгийн шигшээ багийн тамирчид Монголчууд…
20160929 001

ОПЕК-ийн гишүүн орнууд нефть олборлолтыг хязгаарлах тохиролцоонд хүрчээ

in Эдийн засаг
АЛЖИР. /KAZINFORM/. Нефть экспортлогч улсуудын байгууллага буюу ОПЕК-ийн гишүүн орнууд нефть олборлолтыг бууруулах тохиролцоонд хүрчээ.
20160928 006

Монгол Улс өрсөлдөх чадвараар 138 орноос 102-т жагсчээ

in Эдийн засаг
“Дэлхийн эдийн засгийн форум” ашгийн бус сангаас жил бүр гаргадаг судалгаагаар Монгол Улсын өрсөлдөх чадварт ахиц гараагүйг тодотгожээ.
20160928 005

“Зика” вирусийн халдвартай эхчүүдээс төрсөн хүүхдүүд эрүүл бойжиж байна

in Эрүүл Мэнд
МАНАГУА. /Xinhua/. Жирэмсэн байх үедээ “зика” вирусийн халдвар авсан эхчүүдээс төрсөн зургаан хүүхэд эрүүл энх бойжиж байна гэж Төв Америкийн Никарагуа улсын тэргүүн хатагтай…
20160928 004

Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээг хэлэлцэнэ

in Улс Төр & Хууль
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өнөөдөр 15.00 цагт Засгийн газрын хуралдааны танхимд болно.
20160928 001

Д.Сумъяа: Миний хувьд энэ жил их билэгшээлтэй жил байлаа

in Нийгэм
“Рио-2016” олимпийн жүдо бөхийн 57 кг-ын мөнгө, ДАШТ-ний хүрэл медальт, Монгол Улсын гавьяат тамирчин Доржсүрэнгийн Сумъяагийн амьдралаас сэдэвлэсэн “Цагаан хадаг”…
20160927 005

БНХАУ-д визгүй зорчих хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хоногийн 500 юаниар торгоно

in Нийгэм
ГХЯ-наас БНХАУ-д зорчих иргэдэд хандсан зөвлөмж гаргав.
20160927 004

Сургууль, цэцэрлэгийн тоог нэмэгдүүлэхэд Япон улс буцалтгүй тусламж үзүүлэх боломжтой гэв

in Боловсрол
Япон улсын Ардын дипломатын байгууллагын орлогч захирал Наохито Ито болон Япон улсын эрдэмтэн судлаач, үе үеийн элчин сайдууд өнөөдөр БСШУСЯ-нд зочиллоо.
20160927 002

"ДЦС 3"-ын баруун хойд замыг Яармагийн гүүртэй холболоо

in Нийгэм
Хан-Уул дүүрэгт байрлах "ДЦС 3"-ын баруун хойд замаас урагшаа Яармагийн гүүр хүртэлх 1.5 км авто замын нээлтийн ажиллагаа өнөөдөр боллоо.
20160926 010

МОНГОЛЫН БАНКНЫ СИСТЕМИЙГ “ЗАЛГИХ” BANK OF CHINA

in Нийгэм
Саяхан манай улсад арав гаруй жил ажиллаж байгаа гадаадын нэг том хөрөнгө оруулагч “Хятад бол худалдаачны сэтгэлгээтэй улс. Хэрэв Монголд Bank of China салбараа нээвэл төгрөг биш…
20160926 007

ХАРИЛЦАГЧИЙН БИЗНЕСИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ ГАЗАР ДЭЭР НЬ ТАНИЛЦАХ ӨДӨРЛӨГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДЛАА

in Нийгэм
Голомт банкнаас 2016 оны “ТоС Манлайлагч Байгууллага”-ын хувьд Монголын Банкны Холбоо (МБХ)-той хамтран харилцагчийн бизнесийн үйл ажиллагаатай газар дээр нь танилцах өдөрлөгийг…
20160926 004

ЕСБХБ-ны нэгдүгээр дэд ерөнхийлөгч Монголд айлчилна

in Эдийн засаг
ЛОНДОН. /Ebrd/. Европын Сэргээн босголт, хөгжлийн банкны /ЕСБХБ/ нэгдүгээр дэд Ерөнхийлөгч Фил Беннет Монголд айлчилж, тус улсын Засгийн газрын шинэ удирдлагууд болон бизнесийн…
20160926 003

ГОЛОМТ БАНК ЖДБ-ИЙН ХӨГЖИЛД АХИЦ ГАРГАНА

in Нийгэм
Монголын банк санхүүгийн салбарын тэргүүлэгч Голомт банк Олон Улсын Санхүүгийн Корпораци (IFC)-иас БНХАУ-ын нийслэл Бээжин хотод 2016.09.19-21-ний өдрүүдэд зохион байгуулсан…
20160923 008

Италийн оргоник хүнс үйлдвэрлэгчид Улаанбаатар хоттой хамтран ажиллах санал тавилаа

in Нийгэм
Итали Улсын Пиемонтэ хотын органик хүнс үйлдвэрлэгчдийн консирциумын төлөөллийг нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд, нийслэлийн Засаг даргын Ногоон…
20160923 005

Хотын дарга үйл ажиллагааны хөтөлбөрөө иргэдэд танилцуулна

in Нийгэм
Дотоодын аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжих, олон нийтэд сурталчлах зорилгоор “Улаанбаатарын намар“ нэгдсэн арга хэмжээг энэ сарын 30-нд Д.Сүхбаатарын талбайд зохион байгуулна.
20160923 004

Зөвшөөрөлгүй барилгын ажилд хяналт тавих ажлын хэсэг байгууллаа

in Нийгэм
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд захирамж гаргаж хууль зөрчиж барилга угсралтын ажил эхлүүлсэн барилга байгууламжид хяналт, шалгалт хийх үүрэг…
20160923 002

Зургаан сартай хүүхдүүдэд улаанбурханы вакцин хийнэ

in Эрүүл Мэнд
Хүйтний улирал эхэлж, ханиад томуу, улаанбурхан өвчин дэгдэх магадлал өндөрсч байгаатай холбогдуулан зургаан сартай хүүхдүүдэд улаанбурхны вакцин хийхээр болжээ.
20160922 004

Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат 12-18 сарын дотор эдийн засгийг тогтворжуулна гэв

in Улс Төр & Хууль
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат Хэнтий аймагт хүрэлцэн ирсэн даруйдаа Хөгжимт драмын театрт иргэдтэй уулзалт хийлээ. Тэрээр уулзалтын эхэнд Засгийн газрын 2016-2020 оны үйл…
20160921 013

“Миний эр зоригийн түүх” эссэ бичлэгийн уралдаанд түрүүлвэл АНУ-д аялна

in Боловсрол
“Миний эр зоригийн түүх” олон улсын эссэ бичлэгийн уралдаанд түрүүлсэн сурагч, оюутныг АНУ-ын Бостон хотод аялах эрхээр шагнана.
20160921 012

100 метр квадрат орон сууцанд зээл олгоно

in Эдийн засаг
Орон сууцны 8 хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийн журамд өөрчлөлт оруулж, 80 хүртэл метр квадрат гэсэн хязгаарлалтыг 100 метр квадрат болгох шийдвэр гарсан хэмээн Монголбанкны дэд…