6 сарын 9

Үүр цайж байх үед Нацагням, Дэндэв гуай хоёр хашгирч намайг сэрээв. Тэр хоёрыг их л сандарч тэвдэсэн байхыг хараад би ч цочих шиг болов. Хэдийн гэгээ орсон боловч Сибирийн их тайга дотор бүдэгхэн гэгээ тусна. Нацагаа миний хажуу тал уруу заахад нь өндийж харвал нэг хөгшин хүн хэвтэж байна, би цочин ухасхийж бослоо.

Олон жилийн тэртээ таарч, эрхлэж тоглож идэж уухаас өөрийг боддоггүй явсан хүүхэд насны гэгээхэн дурсамжинд тодоос тодоор хадгалагдсан үлдсэн тэр нэгэн хүний дүр үе үе сэтгэлд буудаг нь  амьдралын хатуу цохилтонд өртөн  золиос болсон нүд хальтрам царай зүсний цаана  халуун дулаан сэтгэл, жинхэнэ  эр хүний мөс далдлагдан байж дээ гэдгийг ухаан суух тусмаа ойлгох болсных биз ээ.

Намайг бага байхад манай байрны урд, замын цаана байх  урт, цагаан шавар байшинд аймгийн эрүүлийг хамгаалах газар байрладаг, түүний баруун талд нь олон мод бут бүхий том цэцэрлэгтэй, тэрний сүүдэрт урт модон сандлууд, өндөр нам хос савлуур байдаг нь  бидний цугладаг, тоглодог гол газрын нэг нь байв. Тойруулаад барьсан хашаа хайс үгүй тул өдөржин тэнд дураараа бужигнаж өвөл болохоор зоорь байсан юм бол уу өндөр овоолгоотой шорооны уруу цаасан хайрцаг, хавтгай мод, торхны таглаа өөр сууж болохоор юу л олдоно бүгдийг ашиглан гулгаж өмд гутлаа цасанд норж хөлдтөл тоглодогсон.

Хувь заяаны эрхээр хүний нутагт амьдарсаар хэдэн жилийг ардаа үдэж одоо өөриймшөн дасаж дээ. Дөнгөж ирээд олон юмыг гайхан алмайрч учрыг нь олох гэж асууж лавлаж, өндөр үнэтэйгээс аваад  өдөр тутмын хэрэглээний дэлгүүрүүдийн барааны үнийг долларын ханшаар үржүүлж үзээд монголтойгоо харьцуулан заримдаа дуу алдан толгой сэгсэрч явсансан.

Дэлхийд данстай газар орон бүрийн цагаач цугларч түмэн хэлийн амьтан холхисон энэ оронд хүний л амьдралд байдаг сайхан муухай бүхэн холилдон оршино.

Хэдэн мянган бээр үргэлжлэх  мод бутгүй нүцгэн улаан уулс, өвс ургамалгүй гандмал  элсэн цөл, хад чулуу хайрган дундах амьдралын билэг тэмдэг болсон  бяцхан баян бүрд мэт гялалзан гялтганах Лас Вегас хот  аялагч жуулчлагч, амрагч зугаалагчдын тав тухыг хангаж халаасыг тэмтрэхээр өдөр ч шөнө ч амсхийх завгүй. Ийшээ хүмүүс зөвхөн казиног зорьдог юм биш,  ердөө 5-хан км урттай Стрийтээр өдөржин бас шөнөжин явахад уйдахааргүй сонин сайхан, уран барилгын гайхамшиг, үнэгүй үзвэрүүдийг үзэж болно.

Энд дэлхийн хэмжээнд  зохиогддог том шоу, бооцоот уралдаан, аваргын тэмцээнүүдийг (үүний тухай тусад нь бичнээ)  үзэх, мэдээж хаа сайгүй хаалга үүд нь нээлттэй урин дуудах казинод тоглож азаа туршихгүй бол болохгүй. Энэ дүүрэг өдөр шөнийн ялгал үгүй зугаацсан, тоглосон, идсэн уусан, холхисон алхсан олны хөлд дарагдаж шуугиан үл тасарна. Вегаст 140,000 зочид буудлын өрөө байдаг талаар өмнө нь дурьдсан.

Бэй Ариэ-гийн хоёр том хот Сан Франциско ба Сан Хозе-гийн хооронд ажил амьдралын эрхээр нааш цааш бишгүйдээ явж  хурдны замын хоёр талаар тасралтгүй үргэлжлэх хотуудын нүдэнд танил зургийн дундаас дэндүү содон тусах Oracle-ын  тав зургаан гялалзсан ороомгон байрнууд, улаан өнгөт таван үсэг бүхий Yahoo-гийн хоёр өндөр шил толин байшин,  Microsoft гэх бараан өнгөт үг орой дээр нь байхгүйсэн бол жирийн орон сууцнаас юугаараа ч ялгарахааргүй даруухан саарал хоёр давхрууд,  McAfee-гийн чамин хийцтэй ижилхэн хос өндрүүдийг харах бүрдээ, "би Цахиурын хөндийд ажилладаг" эсвэл "ажиллаж байхдаа" гэж хэн нэгний бахархан ярихыг сонсохдоо Америкийн төдийгүй дэлхийн мэдээллийн техник технологийн үндэс суурь, зүрх нь болсон энэ газрын тухай бичнэ дээ гэж боддог байлаа. Хэрвээ жилийн өмнө бичсэн бол хамаагүй илүү болох байсан нь үнэн.

Аливаа юмны үүсэл хөгжилд үндэс суурь, нөхцөл шалтгаан гэж заавал байдаг. Тэгвэл Цахиурын хөндийд комьютэр техник программ хангамжийн үйлдвэрлэл олноор байгуулагдаж хөгжих суурь эртнээс бий болжээ. Хорьдугаар зууны эхнээс л энд Америкийн Тэнгисийн цэргийн холбоо болон нийтийн хэрэглээний  радио телевизийн   хөгжлийг шинэ шатанд гаргасан судалгаа нээлт, туршилтууд хийгдэж үйлдвэрлэлд нэвтэрч түүнд Цахиурын хөндийд байрлалтай дэлхийн шилдэг мэргэжилтнүүдийг бэлдэн гаргадаг Стэнфордын Их сургуулийн төгсөгчид  голлох үүргийг гүйцэтгэж байлаа.

Сан Франциско хотоос урагшаа хагас арлаараа дамнан эх газрын Сан Хозе хот хүртэл дал орчим км урттай хөндийг Silicon Valley буюу  Цахиурын хөндий гэнэ. Энэ хөндийд   дэлхийн мэдээллийн технологийн тэргүүлэгч толгой компаниудын  headquarters буюу төв  удирдлага байрладаг.  Үүнийг бичигч би вээр  Цахиуран хөндийн төв Сан Хозе хотын саглагар том мод бүхий гудамжуудтай Willow Glen гэдэг дүүрэгт хэдэн сар ажиллаж амьдрах завшаан тохиож амралтын өдрөөр бусад дүүргүүд, ойролцоох хотуудыг хэсэж явахдаа комьютерийн дэлгэцнээс хардаг танил нэрүүдээ байшингийн нүүрэн дээрээс  уншихад тун ч  сонин санагдаж билээ.

Яагаад ч юм энэ том компаниудыг гуч дөчин давхар шилэн барилгад байдаг гэж бодсон маань таараагүй ч энд бас ч гэж хэдэн жилийг  элээхдээ юмны их бага гэдэг харагдах өнгөндөө байдаггүйг хэдийн гадарласан болохоор энэхүү брэнд нэр нь чимэглэсэн  жирийн байшингуудад дэлхийн мэдээллийн технологийн хөгжил дэвшил, ирээдүйг шийдэж байдаг гэж бодоход ямар мундаг хүмүүс ажилладаг болоо гэж бодогдсон. Ингээд та нарын хэдэн танил "нөхдийн" зургийг тавья.

Нэгэн овог Индиануудын \"Reservation\" гэгч тусгай оноогдсон нутаг дээр очиж үзэхэд миний нүд халтирч байв. Тэнд өлсөж үхсэн эсвэл өвчнөөр зовж байгаа хүнийг хараад биш соёл онцлог байдлаа алдсан, дэвшлийн гал нь унтарсан хүмүүсийг хараад нүд хальтрав. Соёл, онцлог байдал нь бүдгэрч дэлгүүрүүдэд зарж байгаа сувенерүүд нь ч гэсэн хятадад үйлдвэрлэсэн тоглоомууд болжээ. Өөрсдийнх нь гар хийцийн уламжлалт зүйлс нь ч нэг л төрлийн, овог аймгийн онцлоггүй зүйлс байна.

Томахок сүхнүүд уг нь овог аймгийн онцлогтой хийгддэг байсан бол одоо бол хурдан халтуурдаж \"женерик\" хийгээд лангуун дээрээ өлгөсөн харагдна. Овог аймгийн бахархал болсон сүлд туг бараг харагдсангүй. Харин Америкийн иргэний дайны үед Өмнөдийн хэрэглэж байсан *конфедерацийн туг* олноороо харагдна.

Хэрвээ та АНУ - д амьдарч, хүүхдүүдээ эрүүл орчинд өсгөж, аюулгүй зах зээлд бизнес хийхийг хүсвэл дараах хотуудаас сонголтоо хийх хэрэгтэй юм байна.
Амьдрахад хамгийн тохиромжтой газар гэдэг таны хувьд ямар газрыг хэлэх вэ? Мэдээж эдийн засаг нь тогтвортой газрыг хэлнэ. Хамгийн сүүлд CNNMoney.com-н 43,000 хүний дунд хийсэн судалгаагаар дараах жагсаалтыг гаргасан байна. Гэхдээ энэ удаагийн судалгаагаар зөвхөн жижиг хотууд буюу 8500- 50,000 хүнтэй хотуудыг хамруулжээ.
Энэхүү жагсаалтыг гаргахдаа АНУ-н хамгийн үнэ цэнэ бүхий хүчин зүйлсүүдэд үндэслэсэн байна. Эдгээрт ажил эрхлэлтийн байдал, гэмт хэргийн тоо, үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл, сургуулиудын чанартай байдал, эрүүл мэндийн халамж, цаг агаар зэргийг харгалзаж үзжээ.

1. Louisville, CO

Тэнгэрийн хаяаулайран улайрсаар хадтай өндөр уулсын цаагуур
наран аажуухан жаргав. Маргааш гайгүй өдөр болох нь дээ гэж бодон
хоноглох газар хайлаа. Горхины дэргэд буудаллаж майхнаа босгон
примусаагаллаж хоолоо хийв. Эргэн тойронд нам гүм, зөвхөн үдшийн сэрүүн
салхи үлээнэ. Качтар уулын даваан дээр хонож буй нь энэ билээ.
Харанхуй болмогц майхандаа орж унтахаар хэвтэв. Нүд анилдан унтаж
орхижээ. Гэнэт ямар нэг юмны дуугаар цочин сэрэв. Жихүүдэс хүрмээр энэ
дуу бол чоны улилт....