02 сарын 16, Бямба
°C
USD 2,632.71
USD 2,632.71
EUR 2,969.43
JPY 23.86
GBP 3,371.97
RUB 39.48
CNY 388.36
KRW 2.33

Баянхонгор, Дархан-Уул аймагт алтны сорьцын хяналтын лаборатори нээгдэнэ

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Бичил уурхайн аргаар олборлосон алтыг Монголбанкинд тушаахад орон нутгаас ирэх зардал өндөрөөс гадна эрсдэл учирдаг тул төв болон баруун бүсэд алт сорьцлох хяналтын лаборатори байгуулахаар болоод байна.

Манай улсад анх 1997 онд Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын нутагт Бороогийн алтны ордын орчим иргэд хувиараа алтны хүдрийн орд олборлож эхэлснээр ашигт малтмал хувиараа олборлох үйл ажиллагаа буюу бичил уурхай эхэлсэн гэж үздэг байна. Үүнээс хойш тухайн иргэдийг нэгдсэн зохион байгуулалтанд оруулж, дүрэм журмын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулж алт олборлох нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм. Ингэснээр бичил уурхай эрхлэгчид нөхөрлөл, хоршоо байгуулан хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангаж, нийгмийн даатгал, мөн татвар төлж зөвшөөрсөн газар нутагт үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа юм. Тэгвэл өнгөрсөн хугацаанд бичил уурхай эрхлэгчдэд олборлосон алтаа тушаах нь хүндрэлтэй асуудлын нэг болоод байна.

Тодруулж хэлбэл, тэд олборлосон алтаа тушаахын тулд заавал сорьцлуулсан байх ёстой юм. Ингэхийн тулд зөвхөн нийслэл хотод ирэх шаардлага үүсдэг. Тэгвэл энэ асуудлыг шийдвэрлэх хүрээнд Дархан-Уул, Баянхонгор аймагт алт сорьцлох хяналтын лаборатори байгуулж итгэмжилсэн газар, банкинд иргэн, ААН алтаа тушаах боломжтой болох юм. Энэ талаар Монголбанкны Эрдэнэсийн сангийн ахлах эдийн засаг Д.Алтансүхаас тодруулахад, “Өнөөгийн алтны нийлүүлэлтийн сүлжээ нь бичил уурхай эрхлэгчид болон хувиараа алт олборлогч иргэдийн хувьд орон нутгийнхаа ченжүүдэд өгдөг, тэд нар нь сум болон аймгийн наймаачдад, аймгийнхан нь нийлүүлээд хотод авчирч Монголбанкинд тушаадаг ийм сүлжээ зам бүхий дүр зурагтай байгаа юм. Энэ байдлыг өөрчлөх үүднээс Монголбанк, “Тогтвортой бичил уурхай” төсөл, Сорьцын хяналтын газар хамтран орон нутагт нь олборлосон алтыг албан ёсоор сорьцлож газар дээр нь үнэлээд, тэнд нь Монголбанк болон Төвбанкнаас эрх олгосон банк худалдан авдаг больё гэж байгаа юм. Ингэснээр:

  • Алтны нийлүүлэлтийн сүлжээ албажих,
  • Бичил уурхайчид болон хувиараа алт олборлогч иргэд илүү үр ашигтай тусах,
  • Олборлон тушааж буй алтны гарал үүсэл тодорхой болох зэрэг ач холбогдолтой юм гэв.

500-1000 км хол газарт алт олборлож буй иргэд алтаа тушаах гэж Улаанбаатар хотод ирэх нь санхүү, эдийн засгийн хувьд ирж очих зардлаас эхлээд тээвэр, хамгаалалтын асуудал эрсдэлтэй тусдаг байна. Тэгвэл төв болон баруун бүсэд сорьцын лаборатори байгуулснаар дээр гарч болох бүх эрсдлийг бууруулж чадна гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.

Швейцарийн хөгжлийн агентлагийн “Тогтвортой бичил уурхай” төслийн эксперт Н.Уранчимэг энэ талаар, “Алтны нийлүүлэлтийн сүлжээ албан бус байгаад нөлөөлж буй бас нэг зүйл нь худалдааны төвлөрсөн байдал юм. Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсад зөвхөн Монголбанк, Үнэт металлын сорьцын газраас зөвшөөрсөн сорьц бүхий алтыг худалдан авч байгаа. Гэтэл худалдан авдаг цэгүүд нь зөвхөн нийслэл хотод байрладаг. Энэ нөхцөлд бичил уурхайгаар бага хэмжээгээр олборлосон алтыг цуглуулж аваад Улаанбаатарт авчирч тушаах нь төвөг чирэгдэлтэй, эрсдэлтэй үйл ажиллагаа болоод байдаг. Тиймээс худалдааны төвлөрлийг сааруулах ажлыг хийх шаардлагатай байдаг. Энэ үүднээс бид хамтран алт сорьцлох төвүүдийг орон нутагт байгуулах ажлыг туршилтаар эхлэх гэж байна” гэв.

Түүнээс гадна өмнө нь алт тушаахад өндөр татвартай байдгаас болж иргэд, ААН-үүд Монголбанкинд тушаах алтаа хувь хүн наймаачдад өгөх, хууль бусаар хил гаргах явдал их байв. Харин Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 2.5 хувь болгосноор Төв банкинд тушаах алтны хэмжээ өнгөрсөн жилүүдэд нэмэгдэж ирсэн юм. Энэ хувь хэмжээний үйлчлэх хугацаа 2019 онд дуусгавар болох тул үүнийг 5 жилээр сунгах саналыг салбарыханд хүргүүлээд байна.

Тодруулга: Энэ оны наймдугаар сарын байдлаар Монголбанк иргэд, ААН-үүдээс 12.2 тонн алт худалдан аваад байна.

Б.Болд

 

 

ШИНЭ ЗАРУУД

Зохиогчийн булан

ѲРСѲЛДѲЖ БУС ѲѲРИЙГѲѲ ХѲГЖҮҮЛЖ АМЬДАР
ѲРСѲЛДѲЖ БУС ѲѲРИЙГѲѲ ХѲГЖҮҮЛЖ АМЬДАР
02/04/2019
Монголчууд бидний бие биедээ атаархаж, бие биенээ муулж байдаг муу араншингийн үндэс нь УРАЛДААН бас ѲРСѲЛДѲѲН  гэж надад бодогддог юм. Монголчууд бид хар багаасаа л уралдаж, ѳрсѳлдѳж ѳссѳн. Хэрвээ айлын хүүхдээс ямар нэгэн байдлаар дутуу байх аваас “турсгаа хуулуулах” хэмжээний шийтгэл эс бѳгѳѳс уруулаа тас зууж, нулимсаа залгилах хэмжээний “шоололт” амсана. Аав ээж минь биднийг загнахдаа “Чи тэдний хүүхдийг хар, тэгээд ѳѳрийгѳѳ хар” гэж жишээлнэ. Заавал түүнтэй адилхан байх ёстой болоод ирэхээрээ гэмгүй түүнд хорсож занана, эс бол түүнээс ямар нэгэн муу тал олох гэж анана. Түүнээс ѳѳрийгѳѳ
ЭГДҮҮЦЭЛ
ЭГДҮҮЦЭЛ
02/01/2019
Би ѳѳрийн хэрээрээ зѳндѳѳ сайн үйлс хийх гэж хичээдэг, гэхдээ олон сайн зүйлс хийж амжиж байгаа. Миний хийж байгаа сайн үйлсийг анзаарч байгаа олон хүмүүс надтай холбогддог л доо. Тэд ихэвчлэн "Галаа ахаа та мундаг юм аа, тантай би хамтарч ажилламаар байна" хэмээн санал тавих нь олонтаа. Мэдээж би зѳвшѳѳрнѳ, гэхдээ нэг болзолтойгоор. "Чи энэ санаан дээр ѳѳрийн чадах зүйлээ хийгээд үз дээ" гэнэ. Тэрээр учиргүй их зүйл амлаад л гарч одно, ихэвчлэн сураггүй болно. Хааяа нэг тааралдахаараа "Галаа ахаа би нѳгѳѳ ярьсан зүйлээ бодоод л яваад байгаа шүү дээ" гэнэ. Эсвэл "Миний зав болдоггүй ээ"
НАС АХИХААР...
НАС АХИХААР...
Жил жилийн шинэ онд цаг хугацаа насыг минь жигүүр дээрээ тээж ѳндрѳѳс ѳндѳрт нисдэг. Хичнээн ѳндѳрт дүүлэх тусмаа энэ ертѳнцийг, эгэл амьдралыг дээрээс нь хараачлан сэтгэлдээ багтаана. Үлдэж хоцорсон цаг хугацаа бус ѳмнѳ минь тодрох ирээдүй миний хѳтѳч болон намайг дагуулна. Бид ѳнгѳрч буй цаг хугацааны тоосноос сугарч зѳвхѳн урагшаа л тэмүүлдэг болохоор энэ амьдрал хязгааргүй бас таашгүй мэт. Аргамжааны сурыг алд алдаар эвхэх мэт цаг хугацааны урсгал, дурдатгал мѳрѳѳдѳл хоёрын зааг дээр түрхэн амсхийх мэт. Санаа алдах бүрийд салхилах цаг хугацааны шуурганы ул мѳр, нүүрэн дэх үрчлээсэнд минь

9411-4747, 9905-5561
service@orloo.com
Хан Уул Дүүрэг, "Peace Town" хотхон, 49В

© 2005-2019 Орлоо-Инфо ХХК.