Ардчилал, Монголчууд бидэнд олон зүйлийг өгсөн. Оюун санааны эрх чөлөө, гадаадад чөлөөтэй зорчих боломж, өмч хөрөнгө, шударга өрсөлдөөн, үзэл бодол, өөрийн санаа бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх боломж гээд...Бид ардчиллын олон сайн үр шимийг хүртэж байгаа ч, өөр олон боломжуудыг алдаж байна. Юу юунаас илүү нийгмийн хүнд сурталгүй шударга тогтолцоо, баялгийн шударга хуваарилалт, иргэдийн төлөөх нийгмийн халамж үйлчилгээ, тайван амьдралын баталгаа, өөрийн боломж чадлаар ажиллаж, амьдрах боломжууд бидний хүссэн хэмжээнд хүрэхгүй байгаа. Өөрөөр хэлбэл өнөөгийн монголын нийгмийн тогтолцоо гажуудалд орж эхэлжээ.
Бид алив зүйлийн бодит үр дүнг, өөрийн нүдээр харж, гараар баригдах, бие сэтгэлээр мэдрэх мэдрэмжээр хэмждэг. Сайхан яриа, хооосон амлалт, бүтэшгүй мөрөөдлөөр бус, бидний эргэн тойронд байгаа олон үзэгдэл, үйл ажиллагаа, хандлагаас мэдэрдэг. Сайн муу олон зүйлийг өрөөл бусадтаi харьцуулан жишиж, байж болох олон боломжуудыг олж харан мэдэрдэг.

АНУ-ын Батлан хамгаалахын Сайд Роберт Гейтс Афганистан Улсад ажлын айлчлал хийж, тус улсын Ерөнхийлөгч Хамид Карзай, НАТО-ийн эвслийн цэргийн командлагч генерал МакКристалтай уулзжээ.

Тэрээр 2010 оны 3 дугаар сарын 08-ны өдөр Эггерс баазын аюулгүй байдлыг хангаж буй Монгол Улсын цэргийн багт талархал илэрхийлж, цэргийн багтай дурсгалын зураг авахуулсан талаар АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны цахим хуудсанд мэдээлжээ.

АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Роберт Гейтс манай цэргийн багтай  дурсгалын зураг авахуулан Монгол Улс тус ажиллагаанд оролцож байгаад талархалаа илэрхийлсэн байна.

Монголчууд маань сүүлийн үед энд тэнд ихэд явж олон уралдаан тэмцээнд оролцож медаль авах болсон, энд нэг Монгол хүүхэн миссийн тэмцээнд түрүүллээ, тэнд нэг нь топ модель боллоо, өөр хаана ч гэнүү бас нэг Монгол яаж байгаад ч гэнэ үү том технологийн нээлт хийлээ, зэрэг хамгааллаа, том компанийг алмайрууллаа, европийг байлдан дагууллаа, америкийг ангайлгалаа, австралийг айлгалаа гээ л хөвөрч өгнө. Хэр ач холбогдолтой мэдээ юм бол, ямаршуухан тэмцээн наадам байдаг юм бол доо гэж бодоод л өнгөрдөг байлаа.

Гэтэл саяхнаас Монголчуудын хийсэн архи шар айраг олон улсын наадамд түрүүллээ гэж сонсоод нэг их анхаарал тавьсангүй, нөгөө л олон ач холбогдол багатай үйл олон наадам уралдааны нэг биз дээ гэж бодож байв. Харин сүүлд нь энэ талаар интернетээр дамжин ирсэн Англи, Хятад хэл дээрхи хэд хэдэн мэдээнүүд болон гаргасан эх сурвалжуудыг нь харвал үнэхээр олон улсад зохих нэр хүнд бүхий ундаа, архины төрлийн чанар шалгаруулах хамгийн том наадмаас шагнал хүртсэн нь үнэн болж үнэлүүштэй санагдав.

Америкийн Minneapolis мужнаа ажиллаж амьдaрч буй циркчин бүсгүй Халтархүүгийн Эрдэнэчимэг (Чимгээ) өөрийн амьдрал уран бүтээлийнхээ талаар орон нутгийн сониндоо өгсөн ярилцлагыг дор сийрүүлэв. Эрдэнэчимэг бүсгүй өдгөө Circus Manduhai буюу Мандухай циркийг байгуулан ажиллаж буй ба Миниаполист нүүж ирэхээсээ өмнө Нью Иорк хотын циркэд ажиллаж байжээ. Анх хөдөө амьдарч орон нутагтаа гимнастикаар хичээллэдэг байсан Эрдэнэчимэг 16 настай байхдаа 500 хүүхдээс шалгарсан хоёр охины нэг нь болон циркийн сургуульд орж 4 жил суралцан агаарын нислэгт гимнастикийн жүжигчин болсон байна. Ер нь 4 жилийн сургалттай циркийн сургууль Азид л байдгаас Америкт байдгүй ба циркийн сургууль нь Азид ихэд нэр хүндтэй зүйл гэжээ.

Эрдэнэчимэг бүгүй Монголын циркэд ажиллаж дэлхийн олон улс орноор аялдаг байсан ба нэгэн удаа Америкийн Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus хэмээх циркийнхэн Монголд ирж

Хөгжлийн бэрхшээлтэй нэгэн залуу Баян-Өлгий айм­гаас манай сонинд хандсан юм. Тэр­бээр 10 жилийн өмнө Улаан­баатар хотод Техни­кийн их сургуулийн авто инженерийн ангид сурч бай­жээ. Гэтэл нугас­ны үрэвсэл буюу менингомелит өвчин тусч хөл нь мэдээгүй болсон аж. Түүнийг Хуанарын Ораль гэдэг. Өлгий хотод ээж, дүү нарын хамт амьдардаг байна. Тэрбээр манай сониноор дам­жуулж хөдөө орон нутагт амьдарч буй хөгжлийн бэрх­шээлтэй иргэдэд ямар бэрх­шээл учирч байгаа талаар хэлэхийг хүсчээ. Түүнтэй онлайнаар ярилцлаа.

-Та 10 жилийн өмнө хотод сургуульд сурч байсан гэсэн?

-ТИС-ийн авто инженерийн ангид сурч байлаа. Залуу насанд ид хийж бүтээх эрмэлзэл дүүрэн явсан. Гэтэл нугасны үрэвсэл­тэй болж хоёр хөл маань мэдээ­гүй болсон юм. Тэр үед үнэхээр хэцүү байсан. Одоогоос дөрвөн жилийн өмнө өөрийн амьдралын тухай “Би үхмээргүй байна” нэртэй ном бичиж гаргасан.